ارسال سوال سریع
بروزرسانی: ۱۳۹۶/۱۰/۲۵ زندگینامه کتب مقالات تصاویر سخنرانی دروس پرسش‌ها اخبار ارتباط با ما
فهرست سخنرانی‌ها آخرین دروس دروس تصادفی دروس پربازدید

خارج فقه - مکاسب » مکاسب 91-1390 » خارج فقه 91-1390 (91)

دروس خارج فقه کتاب مکاسب سال 91-1390 شمسی حضرت آیت الله استاد سید أحمد مددی

33643- 4- «6» وَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ(ایشان مهمترین ناشر آثار خط غلو هست و مفضل بن عمر مهمترین مولد علم خط غلو هستند و مؤسس هم جابر بن یزید جعفی.و محمد بن سنان خصوصیتی که دارد گاهی از خط غلو نقل میکنند و گاهی از خط اعتدال.ما اصولا در مقابل خط غلو ترمز میزنیم و باید بیشتر بررسی کنیم ولی در نهایت ممکن هست قبول کنیم یا رد کنیم.عبدالله بن سنان گاهی بعضی از روایاتش از پدرش هست که سئل دارد معمولا  و پدرش عام یبوده است ولی معتدل بوده است و معاویه بن عمرا هم همین طور هست. پدرش سنی معتدل هست.جابر بن یزید 128 ظاهرا وفاتشان هست. ایشان خیلی مؤثر در تفکرات غلو بوده اند.خط غلو به موزاات خط اعتدال میراث دارد و از حدود سال 300 به بعد خط غلو مضمحل میشود و این مقارن با کافی هست از نظر تاریخی. آیا علتش این هست که مرحوم کلینی مقداری میراث خط غلو را آورده اند. میراث های خوبشان را.) عَنِ ابْنِ مُسْكَانَ عَنْ يَزِيدَ بْنِ فَرْقَدٍ(ایشان برادر داود بن فرقد هست) قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ‏

______________________________

(1)- مر في الحديث 8 من الباب 1 من أبواب قسمة الخمس و الحديث 4 من الباب 1 من أبواب الأنفال و الحديث 2 من الباب 41 من أبواب جهاد العدو.

(2)- يأتي في الحديث 9 من هذا الباب.

(3)- الكافي 7- 409- 2.

(4)- التهذيب 6- 222- 526.

(5)- الظاهر أن المقصود منه الحديث الأول.

(6)- الكافي 7- 409- 3.

وسائل الشيعة، ج‏27، ص: 223

ع عَنِ الْبَخْسِ فَقَالَ هُوَ الرِّشَا فِي الْحُكْمِ.

مُحَمَّدُ بْنُ الْحَسَنِ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ مِثْلَهُ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ عَنِ السُّحْتِ‏ «1»

. 33644- 5- «2» وَ بِإِسْنَادِهِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيِّ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عِيسَى بْنِ عُبَيْدٍ عَنْ أَحْمَدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ يُوسُفَ بْنِ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ ع‏ لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ ص مَنْ نَظَرَ إِلَى فَرْجِ امْرَأَةٍ لَا تَحِلُّ لَهُ وَ رَجُلًا خَانَ أَخَاهُ فِي امْرَأَتِهِ وَ رَجُلًا احْتَاجَ النَّاسُ إِلَيْهِ لِتَفَقُّهِهِ فَسَأَلَهُمُ الرِّشْوَةَ.

33645- 6- «3» الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ الطُّوسِيُّ(مرحوم مفید ثانی) فِي الْأَمَالِي عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ مَهْدِيٍّ(مرحوم شیخ طوسی که به بغداد میآیند از بعض علماء حتی عامه یک سری جزواتی نوشته اند مثلا در مورد ابن مهدی این طور دارد. ابو عمر عبدالواحد بن محمد بن عبدالله ...المهدی فی سنة فلان فی منزله ...از علمای سنی هست...فی سنة 410... دو سال بعد ورود شیخ به بغداد... و مرحوم شیخ به نجف که میروند مقداری از نوشته ها را د رنجف میخواندند و اصحاب مینوشتند و واقعا نسبت به شخصیت علمی ایشان کار ضعیفی هست.این حدیث اینجا میراث ابن عقده هست. بعد ابن عقده زیاد بودند ناقلین آثار ابن عقده در بغداد.چه شیعه و چه زید یو چه عامی.لا شیخ رد نجف دو کار علمی دارند یک یهمین و دیگری تلخیص رجال کشی.البته عده ای از اجازات نجف هست.تاریخش در نجف هست. امالی هم تاریخ دارد.) عَنِ ابْنِ عِدَّةٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ لَيْثٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ عَنِ النَّبِيِّ ص أَنَّهُ قَالَ: هَدِيَّةُ الْأُمَرَاءِ غُلُولٌ.

33646- 7- «4» الْعَيَّاشِيُّ فِي تَفْسِيرِهِ عَنْ جَرَّاحٍ الْمَدَائِنِيِّ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ: مِنْ أَكْلِ السُّحْتِ الرِّشْوَةُ فِي الْحُكْمِ.(ما به این تعبیر داریم ولی از جراح مدائنی نداریم. انصافا عیاشی روایاتی دارد که ما الآن نداریم ولی به حسب ظاهر الآن مرسل هست)

33647- 8- «5» عَنْ سَمَاعَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع فِي حَدِيثٍ قَالَ: وَ أَمَّا الرِّشَا فِي الْحُكْمِ فَهُوَ الْكُفْرُ بِاللَّهِ.

33648- 9- «6» مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَيْنِ الرَّضِيُّ فِي نَهْجِ الْبَلَاغَةِ(در مورد این حدیث در جایش باید مفصل صحبت کنیم .اینجا همین قدر بس میکنیم که مشابه این مضمون عهد نامه را داریم که به ثانی هم نسبت داده اند که باید به قاضی پول زیاد داد و ...و ما عرض کرده ایم که این یک مشکل کلی هست که گاهی مطالب نسبت داده میشود به حضرت که به بعضی دیگر  هم نسبت دده شده است .حالاگاهی اون سه تا و گاهی حکماء یونان و گاهی...و هر یک حساب خاص خود را دارد. چون اینچا مسأله متفرع به ایم بحث نیست باشد برای بعد.) عَنْ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ ع فِي عَهْدٍ طَوِيلٍ كَتَبَهُ إِلَى مَالِكٍ الْأَشْتَرِ حِينَ وَلَّاهُ عَلَى مِصْرَ وَ أَعْمَالِهَا يَقُولُ فِيهِ‏ وَ اعْلَمْ أَنَّ الرَّعِيَّةَ طَبَقَاتٌ‏ «7» مِنْهَا جُنُودُ

______________________________

(1)- التهذيب 6- 222- 525.

(2)- التهذيب 6- 224- 534.

(3)- أمالي الطوسيّ 1- 268.

(4)- تفسير العيّاشيّ 1- 321- 113.

(5)- تفسير العيّاشيّ 1- 321- 112.

(6)- نهج البلاغة 3- 99- 53.

(7)- في المصدر زيادة- لا يصلح بعضها إلّا ببعض و لا غنى ببعضها عن بعض.

 

وسائل الشيعة، ج‏27، ص: 224

اللَّهِ وَ مِنْهَا كُتَّابُ الْعَامَّةِ وَ الْخَاصَّةِ وَ مِنْهَا قُضَاةُ الْعَدْلِ إِلَى أَنْ قَالَ وَ كُلٌّ قَدْ سَمَّى اللَّهُ لَهُ سَهْمَهُ وَ وَضَعَهُ عَلَى حَدِّهِ وَ فَرِيضَتِهِ ثُمَّ قَالَ وَ لِكُلٍّ عَلَى الْوَالِي حَقٌّ بِقَدْرِ مَا يُصْلِحُهُ ثُمَّ قَالَ وَ اخْتَرْ لِلْحُكْمِ بَيْنَ النَّاسِ أَفْضَلَ رَعِيَّتِكَ فِي نَفْسِكَ مِمَّنْ لَا تَضِيقُ بِهِ الْأُمُورُ ثُمَّ ذَكَرَ صِفَاتِ الْقَاضِي ثُمَّ قَالَ وَ أَكْثِرْ تَعَاهُدَ قَضَائِهِ وَ افْسَحْ لَهُ فِي الْبَذْلِ مَا يُزِيحُ عِلَّتَهُ وَ تَقِلُّ مَعَهُ حَاجَتُهُ إِلَى النَّاسِ وَ أَعْطِهِ مِنَ الْمَنْزِلَةِ لَدَيْكَ مَا لَا يَطْمَعُ فِيهِ غَيْرُهُ.

أَقُولُ: وَ تَقَدَّمَ مَا يَدُلُّ عَلَى ذَلِكَ فِي التِّجَارَةِ «1» وَ غَيْرِهَا «2» وَ الْحَدِيثُ الْأَخِيرُ مَحْمُولٌ عَلَى إِعْطَاءِ الْقَاضِي مِنْ بَيْتِ الْمَالِ لَا لِأَجْلِ أَنْ يَقْضِيَ بَلْ لِأَنَّ لَهُ حَقّاً فِيهِ كَأَمْثَالِهِ أَوِ الرِّزْقُ فِي الْأَوَّلِ يُرَادُ بِهِ الْأُجْرَةُ أَوْ مَا يُؤْخَذُ مِنَ السُّلْطَانِ لَا مِنْ بَيْتِ الْمَالِ.

مقداری روایات در جامع احادیث شیعه داریم. فقط مرحوم نمیدانم چرا از آیات آیه اصلی رشوه را نیاورده اند. خدا رحمتشان کند.

(14) باب ما ورد في أنّ الرّشاء في الحكم هو الكفر باللّه و هو من السّحت و أنّ اللّه تعالى لعن الرّاشى و المرتشى و من بينهما يمشى‏

سورة المائدة (5): 42 و 62- 63: «سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ أَكَّالُونَ لِلسُّحْتِ ...» و «وَ تَرى‏ كَثِيراً مِنْهُمْ يُسارِعُونَ فِي الْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ وَ أَكْلِهِمُ السُّحْتَ لَبِئْسَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ* لَوْ لا يَنْهاهُمُ الرَّبَّانِيُّونَ وَ الْأَحْبارُ عَنْ قَوْلِهِمُ الْإِثْمَ وَ أَكْلِهِمُ السُّحْتَ لَبِئْسَ ما كانُوا يَصْنَعُونَ».

- 6- 102- 45348- (1) كافى 7/ 409: عدّة من أصحابنا عن أحمد بن محمد بن عيسى عن تهذيب 6/ 222: الحسين بن سعيد عن أخيه الحسن عن زرعة عن سماعة عن أبى عبد اللّه عليه السلام قال‏ الرّشا في الحكم هو الكفر باللّه.

______________________________

(1). فامضوا- يب 224.

جامع أحاديث الشيعة (للبروجردي)، ج‏30، ص: 142

- 6- 103- 45349- (2) دعائم الإسلام 2/ 532: عن جعفر بن محمّد عليهما السلام أنّه قال‏ مِنْ أكل السّحت الرّشوة في الحكم قيل يا ابن رسول اللّه و إن‏ حكم‏ بالحقّ‏ قال و إن‏ حكم‏ بالحقّ‏(این قسمت اخیر را ما نداریم الا همین جا.)(مقرر حقیر:استاد توضیحاتی در مورد دعائم و نهج البلاغة و .. دادند که مفصل در جای دیگر نوشته ایم) و أمّا الحكم بالباطل فهو كفر قال اللّه عز و جل‏ «وَ مَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولئِكَ هُمُ الْكافِرُونَ».

ارسال سوال