فهرست سخنرانی‌ها آخرین دروس دروس تصادفی دروس پربازدید

خارج فقه - مکاسب » مکاسب 91-1390 » خارج فقه 91-1390 (42)

دروس خارج فقه کتاب مکاسب سال 91-1390 شمسی حضرت آیت الله استاد سید أحمد مددی

دیروز در فرق بین اصول و قواعد نکاتی عرض کردم و فقط یادم رفت بگویم مرادم از داشتن ماده در قواعد دون الاصول، مثلا عون در تعاون بر اثم و عدوان هست. ماده ای دارد که اون حرام هست ولی در مثل مقدمه واجب عنوان مقدمه ندارید...کلمه مقدمه موضوعیتی درست نمیکند و لذا مقدمسه موصوله مثلا میگویند حرام هست یا ... این عنوان مقدمه اخذ نشده است. لذا بحث مقدمه واجب را بحث عقلی گرفته اند چون درش لفظ نیست.شبیه فرق بین قدرت شرعی و عقلی... که مرحوم نائینی دارند که درست هم هست.لذا مشهور در باب استطاعت حج میگویند که اگر شک در قدرت کردی فرق هست اگر قدرت شرعی باشد یا عقلی. اگر عقلی بود باید بروی در ظرف شک ولی در بحث شرعی باید احراز موضوع شود و چون نشده است واجب نیست.لذا در بحث حج میگویند که شک کردی واجب نیست. البته طبق مبانی مشهور صحبت کردم و الا در این بحث حج بنده نظر دیگری دارم.

در نتیجه گیری نهایی باید کم کم بگوییم که اگر ما از دید فردی به قصه نگاه کردیم و خواستیم حکم را از این جهت دنبال کنیم باید بیشتر برویم سراغ عناوین روایات و امثال اینها و عرض شد که اجماع را که قبول نداریم و ریشه یابی هم کردیم اجماع را که ظاهرا به اصل روایت تحف برمیگردد و لذا هیچ نوع تعبدی برای ما این اجماع نمیآورد و نکات بعدی هم موضوعیت برای حفظ کتب ضال درست نیمکنند. بلکه خود عنوانش را ثابت میکنند. و مقدارش هم ابهام دارد. مثلا ار برای اضلال از سبیل الله هست نصف کتاب یا کل کتاب یا یک جمله معلوم نیست... اینجا باید برویم سراغ مقدمه حرام.

حالا اگر به دید اجتماعی صحبت کردیم... در نظام اسلامی مسأله تعاون بر بر و تقوی و عدم عاون بر اثم و عدوان هست. در معیار فردی اش باید به مقدمه حرام نگاه کرد. ولی در معیار حکومتی این بر میگردد به حاکم اسلامی که ....(مقرر حقیر: استاد اینجا نفرمودند خیلی.... ولی در ولایت فقیه مفصل فرمودند و مفصل هم نوشتیم.)در مورد توضیح موضوع هم و تنقیح موضوع ما نیازی به این بحث نداریم زیرا عنانوینما ن چیزهای دیگری هست و لذا این بحث که اگر جای کتاب ورق باشد یا ...اصلا راه ندارد.باید عناوین دیگر را ببینیم.

بعد حالا اگر واقعا یک کتابی جزو کتب ضلال بود و فروختیم آیا به ملکیتش ضربه میزند یا نه. اونی که الآن متعارف هست در عناوین فقهی و اصول یما این هست که اگر عوانی که نهی ازش واقع شده سات ربطی به بیع ندارد اون تأثیر ندارد ولی اگر ربطی دارد نمیشود. مثلا اضلال ربطی به ورق و کاغذ ندارد و لذا اگر کتاب ضلال را فروخت بیع درست است. این بحث را عامه آوردند که آیا کتب ضلال بودن مسقط مالیت هست یا نه. اونها این طور گفته اند... ما بیاییم فرق قائل شویم که اگر چیزی آمد و روی مالیت شیء تأثیر گذاش ت و اون عنوان خودش محرم هست ..به اون عنوان که از عنوان مالیت میآید اون ساقط هست و اون مقدار که تابع عنوان نیست اون ثابت هست. شبیه مالیت صلیب طلا...از صلیبیتش آن مقدار که میآید ساقط هست ولی قیمت ناشی از وزن طلا سر جای خودش هست.اینکه شیخ دراند که اگر قابل شستشو هستند  ازش استفاده کنند اشاره به همین هست.

ارسال سوال