فهرست سخنرانی‌ها آخرین دروس دروس تصادفی دروس پربازدید

خارج فقه - مکاسب » مکاسب 89-1388 » خارج فقه 89-1388 (32)

دروس خارج فقه سال 89-1388 شمسی حضرت آیت الله استاد سید أحمد مددی

عامه برای این بحث به آیه قرآن و روایات تمسک کرده اند. آیه را در مسألة ثالثة ان شاء الله بحث خواهیم کرد ولی روایات را اینجا عرض میکنیم.

اونی که میخواهم اینجا عرض کنم یک نکته ای است که ننوشته اند. اخباری ها به طور کلی یک شبهه ای را طرح کرده اند که ظواهر کتاب حجت نیست.

ما عرض کردیم که عامه از ان آیه نهی از اثم و عدوان احکام کثیری را استخراج رده اند و مرادشان این است که اینها عناوینی هستند که در مجموع ادله حکم ندارند. بیع العصیر حکم ندارد.

اینها گفتند راههای متعددی برای حل مشکل داریم کی اش همین است.

اشکال اخباری ها این بود که این آیه نمیشود تمسک کرد زیرا ظواهر حجت نیست.

ما عرض کردیم که اگر اخباری ها ادبیاتشان را عوض میکردند خیلی بهتر بود. اگر میگفتند ظواهر کتاب از قبیل مواد قانونی نیستند و از قبیل قانون اساسی یا شعار ها هستند.

ان آیه شریفه در قرآن یک بار آمده است و اشکالی که میشود بیاید این است که آیا این آیه ماده قانونی است که بشود باهاش اثبات مواضع شک کرد یا نه. این مسأۀة پیش عامه دو رکن اساسی دارد. یکی آیه شریفه و یکی هم روایت بحث خمر که عامه با قیاس به سائر موارد سرایتش داده اند.

خلاصه این روایت اینجا که عمرو بن شمر است بهترین روایت است ولی باز هم ضعیف است.

مصدرش هم خوب است. کافی و ...

ولی خود عمرو بن شمر شعیف است که نسبت وضع که ثابت نیست هم به ایشان داده اند.

محمد بن سالم ... هر طور باشد باز روایت را نمیشود قبول کرد ولی محمد بن سالم نکاتی دارد که عرض میکنم برای فوائد حدیثی.

به اینجا رسیدیم که مرحوم نجاشی اسم ایشان را برده اند و ندارند له کتاب و از فهرست ابن ولید نقل کرده اند که آخرش هم عنه به دارد.

قزدان هم به شکلهای مختلف ضبط شده است و در یک جای تاریخ قم وقتی میدانهای قم را نام میبرد یکی اش همین قزدان است. مثل زنبیل اباد که یکی از محله های قبلی است.

با تخمین ظاهرا در جای چهارمردان بوده است.شاید.

مرحوم نجاشی باز یک بار دیکر هم داریم که خواندیم.

شیخ طوسی هم دارند همان سند مرحوم نجاشی را با اون تفاوتی که عرض شد. علی بن محمد بن ابی سعید که درستش ابن سعد است نه ابی سعید. که همان علویه بن متویه است و اون قزدانی است نه قیروانی.

این اختلاف نقل این دو بزرگوار از یک نسخه واقعا برای ما مشکل است. بالاخره یکی باید خراب کرده باشد یا یکی تصحیح قیاسی کرده باشد.

ابن غضائری هم دارد محمد بن سالم یروی عن ابیه فی حدیثه ضعف.

مرحوم استاد این طور دارند که:

ایشان دارند که صریح کلام نجاشی این است که کتاب دارند و ایشان ظاهرا از عنه به آخر فهمیده اند ولی ایشان توجه نفرموده اند.

مطلب دوم اینکه ایشان دارند که لم یرد فیه توثیق و قد ذکره ابن داود در قسم دوم و در قسم اول دارند که...

بقي هنا أمران، الأول: أن ظاهر كلام النجاشي أولا، أن لمحمد بن سالم كتابا رواه علوية بن منوية (مثوية) و هو صريح كلام النجاشي (قدس سره) و لكن صريح كلام النجاشي ثانيا أن كتابه هو كتاب أبيه و هو رواه عنه، و قد تقدم عنه في ترجمة سالم بن أبي سلمة أبيه أن له كتابا، رواه ابنه محمد بن سالم.

                        معجم‏رجال‏الحديث ج : 16  ص :  103

الثاني: أن الرجل لم يرد فيه توثيق، بل عرفت من ابن الغضائري أن في حديثه ضعفا و هو لا يعرف.

و قد ذكره ابن داود في القسم الثاني (436) و قال: محمد بن سالم الكندي السجستاني (لم) ضعيف.

و مع ذلك قد ذكره في القسم الأول أيضا (1353) و قال: محمد بن سالم بن أبي سلمة الكندي السجستاني (لم - جش) مهمل (كش) مدحه (انتهى).

أقول: لم يرد مدحه في الكشي و الأمر قد اشتبه على ابن داود جزما و لا نعرف وجها، لعده في القسم الأول أصلا.

اصولا در کتاب ابن داود جس و کش ها جا به جا شده است. خیلی این مدل اشتباه شده است. کش یعنی کشی و جش یعنی نجاشی. ظاهرا این دو خیلی نزدیک هم هستند خیلی دردسر درست کرده است.

مرحوم نجاشی در سالم داشتند که حدیثهلیس بالنقی و لا نعم منه الا خیرا. گیر کرده اند این یعنی چی. لا بأس به که توثیق است و این لا نعلم منه الا خیرا هم نه. انصافا توثیق است.

اما حدیثه لیس بالنقی.... یعن یچی؟

مرحوم مامقانی دارند که از لا نعلم منه الا خیرا یعنی خیر اینجا تشیع است و مرحوم مامقانی همان حرف نماز میت را در اینجا آورده اند. یعنی اونجا اشکال میکنند که این فسقه چه طور رویشان این دعا را میخوانند. اونا مراد تشیع است پس اینجا هم همین طور! من نمیدانم در کتاب فهرست مصنفین شیعة چه طور این معنا به ذهنشان خطور کرده است! اینها که همه شیعه هستند! برای همه شان بگوییم لا نعلم منه الا خیرا!

قصد بنده خدای نکرده اهانت به ایشان نیست. غرض بحث علمی است.

مرحوم آقای تستر دارند که مرحوم شخی که ذکر نکرده اند غفلت است. نه اینجا علت عدم ذکر در رجال این است که سالم بن ابی سلمة اصلا در روایات کتب اربعة روایت ندارد.این علت عدم ذکر در رجال است نه اینکه ایشان غفلت کرده باشند. منبع نوشته رجال دو محور است. کتب رجال و کتب روایات و سالم بن ابی سلمة در محور فهرست هست ولی در روایات و در کتب رجال موجود نیست.چرا مرحوم شیخ در فهرست نیاورده اند. چون در فهرست ابن الولید عن ابیه نداشته است و لذا ایشان اون نسخه را درست میدانسته اند.

مرحوم نجاشی با یک ظرافتی از دو نسخه نقل میکنند. یک نسخه ابن الولید و یک نسخه ابن قولویه.در نسخه دوم که ابن قولویه است از پدرش است. مرحوم نجاشی دارند با یک ظرفتی میگویند که در قم ابن متویه از محمد بن سالم کتاب داریم. در نسخه ابن قولویه این کتاب مال پدرش است ولی در ابن الولید مال خودش است. من هر دو مدل را آوردم. مرحوم شیخ با چنین ظرافتی عمل نکرده اند. کلام نجاشی تناقض ندارد. نجاشی دارند در دو فهرست دو مدل است. تمایل قلبی شان به ابن قولیه است و اگر چه ابن الولید را آورده اند. ببینید مرحوم نجاشی چه قدر ظرافت دارند. شیاد شیخ اعتقاد داشته اند که کتاب مال محمد بن سالم است.

اینجا باید چه کرد. مرحوم نجاشی تمایلشان به این است که مال پدر است به خلاف مرحوم شیخ که مال پسر است.

ارسال سوال