ارسال سوال سریع
بروزرسانی: ۱۳۹۷/۱۰/۲۹ زندگینامه کتب مقالات تصاویر سخنرانی دروس پرسش‌ها اخبار ارتباط با ما
فهرست کتاب‌‌ لیست کتاب‌ها
■ النوع الثالث من المکاسب المحرمة: بیع ما لامنفعة فیه
■ النوع الرابع من المکاسب المحرمة: ما یحرم الإکتساب به لکونه عملاً محرماً في نفسه
قواعد عامه ی معاملات در روایات
نکته ای درباره ی روش بحث استاد
نسبت بین ادله تحریم یک فعل و ادله ی وفا به عقود
مدلول صیغعه ای امر و نهی
ابتنای مساله بر دو نوع تفسیر از نصوص شریعت
نسبت حرمت معامله و فساد آن و برخورد با عوضین
نسبت بین ادله ی تحریم یک عمل و ادله ی عقود
مسأله اخذ عوض در هنگام لبّی بودن دلیل
المسألة الأولی: تدلیس الماشطة
المسألة لثانیة: تزیین الرحل بما یحرم علیه
المسالة الثالثة: التشبیب
المسالة الرابعة: التصویر
اشاره به آیات مساله
پراکندگی روایات مساله در وسائل
روایت اشد الناس عذابا در اهل سنت
کتاب محمد بن مسلم یا علاء بن زرین
فقه منصوص ویژگی فقه شیعه
عبارت فقه الرضا درباره ی صنعت تصویر
عبارت مشابه تحف العقول درباره ی صنعت تصویر
روایت سحت
کتاب علی بن جعفر
حدیث ابو بصیر در حرمت تصویر
احادیث زراره
ترجمه ابوالجارود
خط غلو ومیراث های علمی آنها
فوائد ذکر راوی ومروی عنه در رجال
روایات اشد الناس عذابا در حکم تصویر
روایات نفخ یا احیاء
روایات دخول ملائکه
نکته ای در باره ی واقفیه
اشاره ای به رأی اصحاب در مساله تصویر
مساله تصویر در مرحله ی انتقال نصوص به فتوا
اجمال دیدگاه اهل سنت در مساله ی تصویر
طرحی جدید برای مساله تصویر
فتاوای اصحاب
نقد کلام شیخ
نقد کلام صاحب جواهر
عبارات شیخ
تفاوت اصل اباحه و قاعده اباحه
نقد وبررسی تفریعات شیخ در مساله
حرمت عمل اجزای تصویر
فرع دیگر: حکم کشیدن ناقص تصویر ذی روح
فرع دوم شیخ:حکم کشیدن برخی از اجزاء
بررسی کلمات شیخ در مساله
المسالة الخامسة: التطفیف

اجمال دیدگاه اهل سنت در مساله ی تصویر

تصویر 
اجمال دیدگاه اهل سنت در مسألة تصویر
تا اینجا مجموعه روایات تصویر را خواندیم و توضیحاتی در این جهت دادیم و گفتیم که مشهور میان اهل سنت این است که تصویر و همچنین تمثیل یعنی مجسمه را مطلقا حرام می‌دانند. اما جمیع اجسام مجسمه محل اشکال است. به لحاظ اقوال اجمالاً در مغنی ابن قدامه دارد: «فصلان : حرمة منعة التصاوير ودخول منزل فيه صورة: فصل : وصنعة التصاوير محرمة على فاعلها لما روى ابن عمر [ عن النبي صلى الله عليه و سلم أنه قال : الذين يصنعون هذه الصورة يعذبون يوم القيامة يقال لهم أحيوا ما خلقتم ] و [ عن مسروق (بن أجدع[1]) قال دخلنا مع عبد الله (بن مسعود) بيتا فيه تماثيل فقال لتمثال منها تمثال من هذا قالوا تمثال مريم قال عبد الله قال رسول الله : إن أشد الناس عذابا يوم القيامة المصورون ] متفق عليهما والأمر بعمله محرم كعمله[2]

به لحاظ تاریخی بزرگان تابعین که در کوفه هستند از شاگردان ابن مسعود یا امیر المؤمنین ع هستند، فقه کوفه فقه ابن مسعود و امیر المؤمنین ع است. مسروق از تابعینی است که در کوفه بوده است.

متفق علیهما: یعنی بر این دو حدیث اتفاق است. مراد از این اتفاق در اینجا اجماع علمای اهل سنت نیست بلکه منظور این است که بخاری و مسلم هر دو این دو حدیث را نقل کرده‌اند. ابن قدامه تفاصیل و اقوال را در مسأله نقل نکرده است. کتابی است با عنوان الفقه علی المذاهب الأربعة این کتاب ارزش علمی ندارد بیشتر اگر آرای مالکی‌ها را نقل می‌کند آرایی است که در فقه مالکی‌ها بعد از 1200 سال حک و اصلاح شده است مثل این است که کسی منهاج الصالحین را به عنوان نظرات امام صادق ع چاپ کند. ایشان در احکام تصاویر ابتدا تقسیم‌بندی‌های برای مسألة تصویر تقسیم‌بندی‌های ذکر می‌کند:

وذلك لأن الصورة إما أن تكون صورة لغير حيوان كشمس وقمر وشجر ومسجد أو تكون صورة حيوان عاقل أو غير عاقل والقسم الأول جائز لا كلام فيه.

و پس از آن می‌گوید:

وأما القسم الثاني فإن فيه تفصيل المذاهب: (المالكية - قالوا : إنما يحرم التصوير بشروط أربعة : أحدها : أن تكون الصورة لحيوان سواء كان عاقلا أو غير عاقل أما تصوير غير الحيوان كسفينة وجامع ومئذنة فإنه مباح مطلقا ثانيها : أن تكون مجسدة ... ثالثها : أن تكون كاملة الأعضاء الظاهرة التي لا يمكن أن يعيش الحيوان أو الإنسان بدونها ... رابعها : أن يكون لها ظل...[3]

پس از آن متعرض اقوال مذاهب دیگر اهل سنت می‌شود.

ناقصة الأعضاء بودن تصویر هم به دو صورت است: یک وقت انسان را ناقص الأعضاء می‌کشد و یک وقت مثلاً به دلایلی مثل وجود مانع در جلو انسان قسمتی از بدن دیده نمی‌شود ولی تصویر انسان ناقص فهمیده نمی‌شود.

أن یکون لها ظل مراد مجسمه است. این شرط را برای تفکیک نفش برجسته و مجسمه بیان کرده‌اند. در هر حال در میان اهل سنت تندترین اقوال از وهابیت است که تصویر را به هیچ نحوی جایز نمی‌دانند. در مجسمه و تصویر حیوان تقریباً اتفاق اهل سنت است که حرام است. در مورد عروسک بچه‌ها هم از ابن حزم هست که خرید و فروش و اقتنای آن برای دختران اشکال ندارد. این مطلب در روایات ما هم در روایت واحده از امام باقر ع آمده است که امام فرموده‌اند: این برای دختران است.// لکن این روایت شاذ است و به فتاوا وارد نشده است. و گفتیم که در روایات شیعه یک روایت صحیح که هیچ ابهام نداشته باشد سنداً و مصدرا و متناً نداریم. لکن در تفریعات روایت زیاد داریم و در خیلی از تفریعات داریم که اشکال ندارد، لذا فقهای ما از آن تفریعات فهمیده‌اند که اقتنای تصویر اشکال ندارد. 


[1]. اجدع: دماغ‌بریده.

[2]. المغني، ج8 / 113)

[3]. الفقه على المذاهب الأربعة، ج2 / 40)