ارسال سوال سریع
بروزرسانی: ۱۴۰۰/۱۰/۱۸ زندگینامه کتب مقالات تصاویر سخنرانی دروس پرسش‌ها اخبار ارتباط با ما
دسته‌بندی مقالات جدیدترین مقالات مقالات تصادفی مقالات پربازدید

تفاوت علت با حکمت

1. فرق بین حکمت و علت انصافاً ضابطۀ روشنی ندارد، ولی از مرحوم نایینی نقل کرده‌اند که: اگر چیزی با «فإنّ» یا «لأنّ» آمد، اگر آن عنوان را برداشته و موضوع حکم قرار دهیم و درست باشد می‌شود علت؛ مثل «لا تشرب الخمر لأنّه مسکر» که می‌شود گفت: لا تشرب المسکر. در غیر این صورت حکمت است؛ مثل «تعتدُّ المرأة؛ لئلّا تختلط المیاه» که اختلاط میاه را نمی‌شود موضوع قرار داد. (حضرت آیت الله استاد حاج سید احمد مددی الموسوی حفظه الله ، خارج اصول فقه ۱۳۹۷/۱۱/۲۸ )                                                                                                                                                                                                     2.  مرحوم آیت الله بجنوردی (ره) هم فرموده‌اند: الضابط في الفرق بين ما هو علة الحكم وبين ما هو حكمته هو ان العلة لا تكون الا في ما إذا كان من الممكن إلقاؤها إلى الطرف بصورة كبرى كلية بحيث تكون هي موضوع الحكم؛ كقوله (ع): «لا تشرب الخمر لأنه مسكر»، فيصح ان يقول: لا تشرب المسكر. وأما في ما إذا لا يمكن ذلك ـ كقوله (ع): «يجب على المطلقة المدخولة ان تعتد بثلاثة أقراء لعدم تداخل المياه واختلاط الأنساب» ـ فهو من قبيل حكمة الحكم، ولا اطّراد فيه؛ كما أنه لو علمنا أنها عقيمة ولا تحبل فمع ذلك يجب عليها ان تعتد. [القواعد الفقهية، ج 3، ص 185]                                                                                                       3. دربارۀ توضیح آخرین فراز عبارت ایشان کلامی از حضرت استاد موسوی تهرانی به یاد دارم که می‌فرمودند: علت چیزی است که حکم وجوداً و عدماً دائر مدار آن است (یعنی اگر باشد حکم هست و اگر نباشد حکم منتفی خواهد شد)، اما حکمت چیزی است که حکم فقط وجوداً دائر مدار آن است و ممکن است با نبودن آن هم حکم وجود داشته باشد.
#اصول
#فرق_حکمت_و_علت

ارسال سوال