دسته‌بندی مقالات جدیدترین مقالات مقالات تصادفی مقالات پربازدید

حجیت_تعبدی_خبر_واحد

آقای خویی قائل به حجیت تعبدی هستند و مثلاً خبر مربوط به تطویق ماه (الكافي، ج 4، ص 78، باب نادر، ح 11) را، که به گمانم فقط مرحوم صدوق بر طبقش فتوا داده (المقنع، ص 184، و نیز: من لا يحضره الفقيه، ج 2، ص 125، ح 1916) و دیگران از آن  اعراض کرده‌اند، قبول می‌کنند (شرح العروة الوثقى، الصوم (موسوعة الإمام الخوئي)، ج 22، ص 100). 
حتی کار حجیت تعبدی خبر به این‌جا رسید که در میان علمای سنی برخی خبری را هم که مخالف مسلّمات تاریخ است به خاطر حجیت خبر قبول کرده‌اند. در «صحیح بخاری» روایتی را از مسروق نقل می‌کند (حدثنا محمد بن كثير، أخبرنا سليمان، عن حصين، عن أبي وائل، عن مسروق، عن أُمّ رومان أُمّ عائشة، أنّها قالت: لمّا رُميَت عائشة خرّت مغشيّاً عليها [صحيح البخاريّ، ج 6، ص 9 ـ 10]). وقتی مسروق به مدینه آمد مادر عایشه مرده بود. مع ذلک روایت را از ام‌ّرومان مادر عایشه نقل می‌کند و عده‌ای به خاطر آن‌که بخاری نقل کرده و حدیث صحیح السند است آن را قبول کرده‌اند، اما عده‌ای هم اشکال کرده‌اند (وقد استشكل قول مسروق: «حدّثتني أُمّ رومان» مع أنّها ماتت في زمن النبيّ (ص)، ومسروق ليست له صحبة؛ لأنه لم يقدم من اليمن إلّا بعد موت النبيّ (ص) في خلافة أبي بكر أو عمر [فتح الباري، ج 7، ص 337]).
حرف من این است که این تعبد از کجا آمد؟ "إِنْ جَاءَكُمْ فَاسِقٌ بِنَبَأٍ فَتَبَيَّنُوا" که اصلاً مربوط به خبر عادل است و ربطی به خبر ثقه ندارد، لذا مرحوم نایینی می‌گوید: منشا تعبد ما «لا عذر لأحد من موالينا في التشكيك في ما يؤديه عنا ثقاتنا» [اختيار معرفة الرجال (رجال الكشي)، ج 2، ص 816، ضمن ح 1020] است؛ یعنی: اگر ثقه خبری را نقل کرد تشکیک نکن؛ یعنی آن 20% را که شک داری بردار. چنان که عرض کردیم مبنای مرحوم نایینی در باب حجیت تتمیم کشف است؛ یعنی: آنچه حجیت عقلایی دارد وثوق و اطمینان (مثلا 90%) است. خبری این‌چنین که اصحاب آورده ولی به آن عمل نکرده‌اند فرضاً 70% وثوق بیاورد، آن 20% را آقای نایینی با این تعبد شرعی پرمی‌کند. به اعتقاد ایشان امام (ع) که می‌فرمایند: «اگر ثقه نقل کرد حق تشکیک نداری» یعنی این 20% را بردار.
 آقای خویی می‌گوید: نه، سیرۀ عقلا بر این است. سیره که انصافاً خیلی مشکل است؛ چون خود همین 70% (وثوق و اطمینان) به خاطر وثاقت راوی برای شما آمد. دیگر عقلا سیره‌ای ندارند که 20% دیگر بر آن 70% اضافه کنند. (حضرت آیت الله استاد حاج سید احمد مددی الموسوی ، خارج فقه 1۳۹۷/۱۰/۳)
#اصول
#حجیت
#خبر_واحد
#حجیت_تعبدی_خبر_واحد
#ثمرات_حجیت_تعبدی_خبر_واحد
#تشکیک_در_حجیت_تعبدی_خبر

ارسال سوال