دسته‌بندی مقالات جدیدترین مقالات مقالات تصادفی مقالات پربازدید

مسانید اهل بیت

کتب منسوب به پیامبر و اهل بیت (علیهم السلام) :

ما (چه ما و اهل سنت) از عده ای از صحابه نوشتار داریم ولی مبوب نیستند. اولین کتابی که به صورت مبوب در دنیای اسلام نام برده شده است #کتاب_القضایا_و_السنن_و_الأحکام» است که باید تالیفش حدود سالهای 37 تا 41 هجری باشد. چنین کتابی اولین بار به حضرت امیر (علیه السلام) نسبت داده شده است. بله اینکه این کتاب ثابت باشد یا نباشد و اینکه این نسبت تا چه حدی صحیح است در جای خودش بحث کرده ایم. 

امید داریم بعدها این کتاب پیدا شود و تغییرات اساسی در فقه شیعه ایجاد کند. شواهد نشان می دهد که از زمان امام صادق (علیه السلام) این کتاب، مهجور می شود. 

این کتاب در اختیار صاحب دعائم (متوفای 362-361) بوده است. احتمال وقتی «عن علی علیه السلام» هم می گوید از این کتاب نقل می کند. در کتاب الایضاح (که اخیرا چاپ شده است) هم دو یا سه سند به این کتاب ذکر می کند. البته کار ایشان در ایضاح، فنی نیست، مثلا «حدثنی» ندارد. ظاهرا ایشان دنبال بحث های فنی حدیثی نبوده است.

بعد از این، اولین کتاب، «مسند زید» است که شخصی از اهل واسط از زید بن علی عن أبیه علی بن الحسین عن آبائه (علیهم السلام) نقل می کند.

سپس کتاب محمد بن قیس البجلی از امام باقر (علیه السلام) عن علی (علیه السلام) که آن هم مشکلات خاص خود را دارد. احتمال می دهیم که عرضه بر حضرت باشد. 

شواهد نشان می دهد که بعد از قیام زید (سال 121 هجری) چون زیدی ها مصدری نداشته اند (و خود زید هم اگر فضلی داشته است فضل متوسطی بوده است) سعی کرده اند به کتاب علی (علیه السلام) برگردند. شاید این (اینکه مثلا این کتاب رمز مذهب زیدیه شده است) منشأ شده باشد که امام صادق (علیه السلام) آن را رد کنند و بگویند که ثابت نیست. چون روایت از حضرت باقر (علیه السلام) در طلاق هم داریم که می فرمایند : «چگونه این را بگویم در حالی که در کتاب علی (علیه السلام) اینگونه است».

بعدها هم کتابهای فراوانی هم داریم. ما اسم اینها را مسانید اهل بیت (علیهم السلام) گذاشتیم.

از امام باقر (علیه السلام) کتاب مستقل نداریم. از امام صادق (علیه السلام) داریم که اشهرش کتاب سکونی است. از موسی بن جعفر (علیه السلام) هم داریم. از امام رضا (علیه السلام) هم زیاد داریم.

از غیر خط اهل بیت (علیهم السلام) هم از نوادگان «عمر الأطرف» کتاب داریم. (عمر الاطرف فرزند امیر المؤمنین است و چون فقط پدرش هاشمی بود «الأطرف» خوانده شد و عمر الاشرف فرزند حضرت سجاد (علیه السلام) است و چون هم پدر و هم مادرش هاشمی بود «الأشرف» خوانده شد)

احتمالا همه اینها به نحوی متاثر از کتاب اصلی (کتاب القضایا و السنن و الأحکام) باشند.

گفتیم که «کتاب القضایا و السنن و الأحکام» نزد صاحب دعائم بوده است و قابل انکار نیست.

ارسال سوال