عرض شد که امکان تمسک به آیه تحریم خبائث برای تحریم مطلق خبائث وجود دارد و سر آن را نیز بیان کردیم. البته این مقدار کافی نیست و در مقام اثبات نیاز به شواهد بیشتری دارد که فعلاً موجود نیست. از طرف دیگر در روایات، این عنوان برای سیر و پیاز نیز به کار رفته [...]

آیاتی را که در فقه به آنها تمسک شده، می‌توان در پنج دسته جای داد. دسته اول آیاتی است که ناظر به امور تکوینی است و هیچ ارتباطی به مقام جعل و تشریع ندارد؛ مانند «و ما ربک بظلام للعبید».
دسته دوم آیاتی که ناظر به مقام ملاکات‌ است. تفاوت این قسم به قسم قبل در [...]

عرض شد که می‌توان جواز شرب بول شتر را ثابت کرد و معروف در میان علمای ما نیز همین است و حتی سید مرتضی در کتاب انتصار بر آن ادعای اجماع کرده است. بله، بعدها مرحوم علامه در جواز اشکال کردند و قائل به حرمت آن شدند. دلیلی هم که بر آن اقامه شده، تمسک [...]

از مجموعه روایات استفاده می‌شود که شرب بول شتر به عنوان تداوی جائز است. شواهد تاریخی نیز همین را اقتضاء می‌کند. قصه معروفی است در ذیل آیه محاربه که بعضی از عشائر به مدینه آمدند و در این شهر مشکل پیدا کردند. پیامبر(ص) آنان را به اطراف مدینه، جایی که شترهای صدقه را نگه‌داری می‌کردند، [...]

راه فنی بررسی حکم بیع بول شتر (و به طور کلی هر شیء دیگری) این است که ابتدا در مورد جواز انتفاع به آن بحث کنیم، سپس در مورد مالیت آن و در مرحله سوم در مورد صحت بیع آن. ما فعلاً در مورد حکم انتفاع به آن (شرب و غیر شرب) بحث می‌کنیم. روایت [...]

روایت محل بحث در سه مصدر ذکر شده است. مصدر اول کتاب کافی است. البته عنوان بابی که این روایت ذیل آن قرار گرفته، «ألبان الإبل» است و نامی از «أبوال الإبل» در آن نیست و ما کراراً عرض کرده‌ایم که مرحوم کلینی در گزینش عناوین ابواب دقت خاصی داشته‌اند و گاهی با نظر به [...]

عرض شد که مرحوم شیخ مسأله بیع بول را در سه بخش مورد بررسی قرار داده‌اند. ابتدا بیع بول غیر مأکول اللحم، دوم بول مأکول اللحم غیر شتر و سوم بول شتر.
ما بحث را از قسمت سوم آغاز می‌کنیم.
فقهاء هم شیعه و هم اهل سنت بحث بول و خصوصاً بول شتر را در ابواب مختلفی [...]

قوله: و کیف کان، فالاکتساب المحرّم أنواع، نذکر کلاً منها فی طیّ مسائل.
مرحوم شیخ به تبع صاحب شرایع، اکتساب محرم را در پنج قسم قرار داده‌اند.
ایشان باز تعبیر «اکتساب» را به کار برده‌اند که ظهور آن در اعم از بیع است، اما عرض شد که ظاهراً شیخ خصوص بیع را اراده کرده‌اند. قطع نظر از [...]

در عبارات فقهای بعد از شیخ مثل مرحوم استاد، به جای عنوان «حرمت اکتساب»، عنوان «حرمت بیع» آمده است. آیا مراد از این دو عنوان یک چیز است یا خیر؟
باید توجه کرد که لفظ «مکسب»، «کسب» و «اکتساب» موارد استعمال مختلفی دارند. گاهی به معنای مطلق خرید و فروش است که ظاهراً مراد شیخ همین [...]

بحث در مورد معنای حرمت تکلیفی اکتساب یا معامله بود. در این زمینه چند قول را نقل کردیم. یکی قول مرحوم نائینی بود که معتقد بودند که مراد، حرمت تبدیل طرف اضافه است.
اشکال ما به ایشان این است که این معنا از حرمت تکلیفی اکتساب، با مقدماتی که ایشان بیان کردند که ملکیت امری اعتباری [...]